Fćrsluflokkur: Bloggar

Listumfjöllun um sýninguna Rembrandt and Degas - Portrait of the Artist as a Young Man

f_exhibition1.jpg

Listumfjöllun - gagnrýni
Pálína Guđmundsdóttir skrifar.

Rembrandt and Degas - Portrait of the Artist as a Young Man. Sýningin var sett upp í Rijksmuseum í Amsterdam í október 2011. Ţađan fór hún til Clark Art Institute í Williamstown í Massachsetts (13. nóvember 2011 - 5. febrúar 2012)  og ţađan til Metropolitan Museum of Art í New York (23. febrúar - 20. mai 2012) Portrait of the Artist as a Young Man.

Sýningin sýnir myndverk tveggja ungra listamanna og sjálfsmyndir ţeirra. Ţeir eru báđir rúmlega tvítugir. Sýnd eru 22 verk, ellefu eftir hvorn ţeirra. Málverk, grafík og teikningar ţeirra beggja voru smekklega hengdar upp í fallegum nýuppgerđum sal safnsins í Amsterdam. Safniđ hafđi lengi veriđ lokađ ţar sem veriđ var ađ endurgera ţađ og ţví tilhlökkunarefni ađ koma ţangađ aftur. Myndunum var öllum blandađ saman svo mađur sá ýmist málverk eftir Rembrandt eđa Degas innanum pappírsverk ţeirra beggja.


Rembrandt van Rijn lifđi 1606 - 1669 í Hollandi en Edgar Degas 1834 - 1917 í Frakklandi ţađ var ţví nokkuđ óvćnt ađ sjá ţá ţarna á samsýningu. Degas gafst upp á náminu í École des Beaux-Arts í París og fór í ţriggja ára sjálfsnám til Ítalíu. Ţar féll hann gjörsamlega fyrir verkum Rembrants eftir ađ hafa kynnst ţeim í mýflugumynd og byrjađi ađ kopíera teikningar hans og ćtingar af miklum áhuga og nákvćmni. Ţetta hafđi djúpstćđ áhrif á hann sem listamann ţó einhverjir hafi bennt á ađ andlitsmyndirnar hans minni meira á verk eftir Raphael heldur en Rembrandt ţar sem hann var fyrirmyndin í teikningu í Frakklandi. Stúdía Degas á notkun ljóss og skugga,  brotnum línum og ađ fanga  stemmingu eins og í teikningum Rembrandts sýnir sterk áhrif og jákvćđa ţróun á verk hans jafnvel síđar ţegar hann fór út á braut Impressionismans.

f_exhibition2.jpg

Rembrandt bjó fyrst í hinum frćga háskólabć Leiden ţar sem hann fćddist og flutti svo til Amsterdam og var ţar til dauđadags. Hann naut gríđarlegrar velgengni framan af og varđ auđugur en síđan fćrđust dökkir skuggar yfir líf hans og hann dó frátćkur og óhamingjusamur. Sjálfsmyndir hans ţykja í hćsta gćđaflokki evrópskarar listar og er ásamt verkum van Goghs mikilvćgustu gersemar Hollands og draga milljónir ferđamanna til landsins ár hvert. Fyrir utan einstaka notkun á ljósi og skuggum og tćknilega fullkomnun ţá er styrkur og töfrar sjálfsmynda hans lýsingin á mannlegum tilfinningum. Hann sýnir allan skala mannlegra tilfinninga, allt frá galvöskum unglingi sem vill sigra heiminn og síđar hrokafullum myndlistarmanni sem gleymir sér í lystisemdunum og firrist viđ vegna velgengninnar. Síđar sorgmćddan mann sem hefur misst sína ástkćru eiginkonu Saskíu og son sinn Titus. Ađ lokum er ţađ dapurt og fátćkt gamalmenni sem bíđur svangur dauđa síns. Rembrandt var átrúnađargođ margra samtíma listamanna Degas vegna ţess hve óhefđbundinn hann var og utan viđ ţá list sem merkilegust ţótti á ţeim tíma. Rembrandt fór alltaf sínar eigin leiđir bćđi í efnisvali og tćkni og var ţađ ein af ástćđum ţess hve vinsćll hann varđ sem fyrirmynd síđar. Degas og margir af samferđamönnum hans ţoldu illa hefđina og vildu finna nýjan tjáningamiđil sem lýsti augnablikinu međ stemmingu ţess og birtu ţá stundina. Hann hreyfst af ballettmeyjum og fór ţá inn á ókönnuđ miđ í viđfangsefni, eins og Rembrandt sjálfur gerđi ţegar hann málađi eigin andlit og sálarlíf ţess.

Sýningin, var falleg og áhugaverđ og sýndi hvernig áhrifa Rembrandts gćtir í list annars listamanns tćpum tvöhundruđ árum seinna. Og hve ferskur, sterkur og mikilfenglegur Rembrandt er enn í dag, rúmlega fjögur hundruđ árum eftir fćđingu hans. Hún dregur líka fram gćđi Degas sem andlitsmyndamálara en ţađ er ekki beinlínis ţađ sem hann er ţekktur fyrir. Ţetta er sýning sem ég hefđi viljađ sjá oftar og geta setiđ og velt fyrir mér en í stađinn sá mađur hana í tölverđum mannfjölda og ţrengslum eins og venja er á Rijksmuseum í Amsterdam.

Ég hvet alla ţá sem tök hafa á ađ sjá sýninguna í New York og áhuga hafa á ţessum listamönnum ađ gera ţađ. Ég hef mikinn áhuga á nútímalist en međ jöfnu millibili verđ ég ađ skođa gömlu meistarana og finnst ţađ ađ jafnađi vera eins og ađ fá ferskt loft og nćringu eftir innilokun og loftleysi. Ţess vegna eru ţeir sígildir í orđsins fyllstu merkingu.
Gallar sýningarinnar var fyrir utan smćgđina ađ í framhaldinu langađi mig ađ sjá stóra sýningu međ andlitsmyndum Rembrandts eingöngu annars vegar og hins vegar ađra jafn stóra međ ballettmyndum og styttum Degas. Kannski var ţađ ekki galli heldur bara kostur.
 
Ţessi blanda af verkum Rembrandts og Degas ađ frumkvćđi Rijksmuseum gekk upp en oft er ţreytandi ţegar veriđ er ađ sulla saman alla vega list, listamönnum og listformum á sýningum. Sá ég átakanlega mislukkađ dćmi um ţađ í Koninlijk Museum voor Schone Kunsten í Antwerpen i fyrra sumar, ţegar einhver mér óţekkt gömul stjarna í borginni fékk ađ bregđa á leik og trođa eigin myndum í alla salina innan um fasta safneignina. Mér finnst oftast ekkert trompa einkasýningar í ţeim efnum, jafn vel ţó ég hafi séđ margar frábćrar samsýningar. Í einkasýningum finnst mér oft list viđkomandi listamanna njóta sín best, alla vega ţeirra sígildu.

Myndirnar eru fengnar af vef Clark Art Institute

Myndbandiđ er fengiđ af vef Rijksmuseum


Listumfjöllun um sýningu Sigrúnar Guđmundsdóttur

img_6741.jpg

Listumfjöllun - gagnrýni    
Akureyri. 5. desember 2011. Pálína Guđmundsdóttir skrifar.


Sigrún Guđmundsdóttir, sýningin Ókyrrđ, 26 og 27. nóvember 2011, í Populus Tremula, Listagilinu á Akureyri. Sigrún dvelur í gestavinnustofunni í Listagilinu í nóvember og desember.

Sigrún er Reykvíkingur og  fćdd 1980. Hún nam myndlist í AKI listaakademíunni í Enschede í Hollandi á árunum 2004-2008. Á ţeim námstíma fór hún 2007 í skiptinám til Boston og nam bćđi myndlist og tónlist. Sigrún er starfandi myndlistarmađur í Rotterdam í Hollandi en ţar spilar hún einnig í hljómsveit. Hún skrifar líka og notar texta í list sinni og áđur dansađi hún. Listsköpun hennar hefur ţví ýmsa snertifleti sem á einn eđa annan hátt eru sýnilegir í myndverkum hennar. Hún var ár í tveimur mismunandi lýđháskólum í Danmörku og ţróađi ţar margvísleg listform áđur en hún  flutti sig suđur og hóf nám í AKI.
Hún vakti strax athygli á lokaprófinu og í framhaldi af ţví buđust henni sýningar víđsvegar um Holland. Hún var líka tilnefnd til tvennra verđlauna. Síđustu ţrjú árin hefur hún veriđ á hollenskum listamannalaunum sem hefur gert henni mögulegt ađ ţróa listina og fagleg vinnubrögđ enn frekar.

 Myndverk hennar eru samfélagsgagnrýnin og sérhver hluti  ţeirra partur af stćrri heild. Á heimasíđu Sigrúnar, www.sigrun.eu eru textar á ensku og hollensku um list hennar, ljósmyndir, video og performansa (gjörninga) sem gefur góđa innsýn í myndverk hennar  og listrćna ţróun. Neyslusamfélagiđ, sjálfsmyndin, stress og fornir tímar, er uppistađan í hugmyndafrćđi hennar. Einnig lyfjaiđnađurinn og hve ginkeypt og gangnrýnislaus viđ erum fyrir honum, í örvćntingu okkar og von um bata og betri heilsu. Grćđgi, klámvćđing og efnishyggja skjóta upp kollinum í myndverkunum og sýnir hún hina spaugilegu hliđ ţess. Hún notar ýmis ólík efni eins og súkkulađi, matvöru, lyfjaumbúđir og textílefni ásamt ljósmyndum og vídeói.

 Sýning Sigrúnar í Populus Tremula samanstendur af mismunandi hlutum sem saman mynda góđa ljóđrćna heild. Sýningin er sérstaklega gerđ fyrir rýmiđ og hentar ţví mjög vel. Lykilverk sýningarinnar eru syndapokarnir á gólfinu en ţjóđsagan sem liggur til grunna sýningarinnar er af syndugum presti og slunginni kerlingu. Saga sem Sigrún rakst á á Amtbókasafninu einn daginn.
 Eitt myndverkiđ er ljósmyndasería af gluggaröđum háhýsa í Rotterdam og pilluumbúđir inn á milli. Hugsun alkemistanna “svo inni svo úti, svo uppi svo niđri” skýtur upp í kollinn á manni ţegar mađur skođar verkiđ. Hugsunin lćđist ađ manni hvort umhverfiđ geri manninn veikan eđa innri veikindi skapi einsleitt og stađlađ umhverfi. Háhýsin í Rotterdam eru víđs fjarri gömlu niđurnýddu íslensku sveitabýli sem sést á einni myndinni á heimasíđunni, og hefur veriđ viđfangsefni hennar áđur.
Á sýningunni Ókyrrđ eru fyrrnefndar myndir, lítill skúlptúr af spilaborg byggđri úr greiđslukortum, teikningar úr gömlum ćvintýrum á trébúta, og svo umfangsmesta verkiđ sem er í raun einhverskonar innsetning. Ţađ er međ mörgum svörtum taupokum úttrođnum af syndum fólks á pappírsmiđum, liggjandi á gólfinu međ tilheyrandi textaverkum á tveimur veggjum. Annar textinn er lítil teikning og leiđbeiningar í Facebookleikja stíl ţar sem á ađ  ýta á “like” og ţú gćtir veriđ dregin út sem sá heppni sem fćr einhverskonar syndaaflausn. Í nútímanum  og neyslusamfélaginu erum viđ alltaf annađhvort rosalega heppin eđa óheppin, viđ ýmist grćđum eđa töpum í takt viđ fjármálaspilaborgina. Flestir hlutir eru gerđir ađ einhverskonar leikjum í hámarki yfirborđsmennskunnar, ţar sem fáir eru svo útvaldir til ađ grćđa eitthvađ. Allt er svo rosalega gaman og léttvćgt. Hinn textinn er gömul ţjóđsaga um syndugan prest enda tilheyrir stćrsti pokinn honum.  Ţetta leiđir snarlega hugann til stjórnenda fjármálafyrirtćkja sem áttu ađ gćta fjármála landsmanna međ góđu fordćmi, einnig minnist mađur alls sem tengt er biskupsmálinu. Á tré teikningunum sjáum viđ međal annarra keisarann í sínum nýju fötum enda fjármálablekkingar hluti neyslusamfélagsins. Á annarri mynd er einhver búinn ađ hengja sig upp í tré, einhver sem hefur tapađ miklu kannski bćđi fé og eđa ćrunni eđa ţá er mjög syndugur. Gleđi og sorgir fólks, lćvísi og svik tjáir Sigrún í ţessum gömlu ćvintýrafígúrum sem viđ ţekkjum flest úr uppvextinum og eru samofin ţví samfélagi sem viđ erum vaxin úr, hinn vestrćni heimur. Áhorfandanum gefst tćkifćri til ađ skrifa upp syndir sínar og stinga í pokann og taka ţátt í leiknum, međ von um syndaaflausn. Ţarna kallast margir ţćttir og hugmyndir á og auđvelt vćri ađ klúđra ţví í of miklum frásögnum eđa smáatriđum en Sigrún leysir ţetta lista vel og af einstöku nćmi, hún veit  nákvćmlega hvar hver hlutur á ađ vera og í hvađa hlutföllum. Hún hefur sem fyrr segir  dansađ og ţví ţroskađ rýmistilfinninguna og ţróađ hreyfingar sínar og hve langt líkaminn nćr ađ teygja sig áđur en jafnvćgiđ raskast. Hún er líka tónlistakona og fannst mér hvorutveggja komst til skila í sýningunni. Hún var lifandi eins og á hreyfingu og međ góđan hrynjanda. Sýningin var eins og samofiđ tónfall ţess forna og ţví nútímalega og firrta. Hvert framhaldiđ verđur í heiminum fer náttúrlega eftir siđferđi okkar og syndum.

sigrun2.jpg

Ţó sýningin hafi veriđ einstök upplifun margra ţátta ţá gćti mađur vel hugsađ sér hluta hennar tekna út og unniđ frekar međ ţá í nýju samhengi. Sigrún hefur einstaka efnistilfinningu og saumar syndapokana úr efnispjötlu sem einhver hafđi skiliđ eftir í vinnustofunni, og gerir ţađ af sömu nákvćmni eins og um saum á alvöru presthempu vćri ađ rćđa. Hver tala, hvert spor allt úthugsađ og framkvćmt af stökustu nákvćmni og yfirvegun. Ţarna fékk efnisbúturinn nýtt og virđulegt hlutverk  alveg eins og tómt pilluspjaldiđ.

Sýningin hafđi vissa glađvćrđ, léttleika og fegurđ yfir sér ţrátt fyrir ţungan bođskap og skerandi ádeilu. Ádeilan var ekki bara á umhverfiđ, ţá sem ráđa, bankamenn, kirkjunnar herra og alla hina, heldur ekki síđur á okkur sjálf og hvađa syndir viđ berum međ okkur. Ţađ er vísađ til ábyrgđar einstaklingsins ekki síđur en ţeirra sem prenta og gefa út greiđslukortin, ţađ erum viđ sem notum ţau og eyđum. Ţarna er eins og skollinn bíti í skottiđ á sjálfum sér.
Svörtu tauskúlptúrarnir á gólfinu voru einir og sér efniviđur heillar sýningar en ţó hugsanlega heldur hefđbundiđ form. Styrkur listakonunnar er einmitt allir ţessir hćfileikar hennar og margţćttu skilabođ sem hún setur fram í mismunandi efnum og efniviđ. Sem áđur segir ţá  skrifar hún tölvert, dansar, spilar músík og vinnur myndlist í mismunandi efni og öll jafn vel, ţađ vćri ţví auđveld leiđ til ađ fćrast of mikiđ í fang og missa fókusinn, en henni tekst ađ halda utan um ţetta allt og er ţađ ţessi samţćttig sem er ađal styrkurinn og eitthvađ sérstakt út yfir ţađ sem margir ađrir listamenn gera. Ţađ er fjölhćfnin á mörgum sviđum sem fremst skilur hana frá öđrum.

sigrun3.jpg

Sex manns tjáđu sig um sýninguna eftir á, ţrír karla og ţrjár konur. Tveir Hollendingar, tveir  Íslendingar og tveir  hollenskir Íslendingar. Viđmćlendurnir voru á aldrinum 19 - 83 ára.
Viđmćlandi 1: Skemmtileg sýning. Hafđi gaman af henni, sálnapokarnir tóku sig vel út á gólfinu.
Viđmćlandi 2: Fyrst fannst mér sýningin sundurlaus en ţegar ég las textann sem fylgdi ţá fannst mér allt passa vel saman. Flott sýning.
Viđmćlandi 3: Sýningin kom mér skemmtilega á óvart. Ljósmyndirnar frá húsunum í Rotterdam voru flottar og kallast svo skemmtilega á viđ gólfverkiđ og syndirnar.
Viđmćlandi 4: Sumt var flott og svolítiđ fyndiđ t.d. gluggarnir í Rotterdam og syndapokarnir  
Viđmćlandi 5: Rosalega flott sýning og áhugaverđar pćlingar međ ađ ţeir sem eiga ađ vera syndlausir eru ţeir sem syndga mest. Einnig hvernig hún vann sýninguna inn í rýmiđ t.d. hvernig pilluspjaldiđ endurspeglađi rýmiđ formlega séđ. Góđ heild.
Viđmćlandi 6: Mjög góđ sýning, skemmtilegt hvernig hún nćr ađ tvinna saman sínum íslenska bakgrunni viđ hollenskt samfélag.

Styrkur listakonunnar eru ţessi margţćttu skilabođ og samţćtting mismunandi efna og sjónarhorna í heilstćđa ljóđrćna mynd. Beitt samfélagsgagnrýni og skop.

Pálína Guđmundsdóttir


Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband